₺ işareti fontlarda neden eksik, fiyat yazarken ne yapmalı

Bir fontun Türkçenin bütün harflerini çizmesi, ₺ işaretini de çizdiği anlamına gelmiyor. 20 Ekim 2026 ölçümümüzde Google Fonts’ta ç, ğ, ı, İ, ö, ş, ü ve şapkalı harflerin hepsini çizen 1.263 aile var; bunların yalnız 489’u (%39) Türk lirası işaretini de çiziyor. Geri kalan 774 ailede ₺, ziyaretçinin cihazındaki başka bir fonttan gelir.

₺ ne zaman ve nasıl eklendi?

Türk lirası işareti 2012’de Unicode’a U+20BA koduyla girdi. Unicode Konsorsiyumu’nun sürüm notuna göre 26 Eylül 2012’de yayımlanan Unicode 6.2, yeni kodlanan Türk lirası işaretinin erken yayımlanmasına ayrılmış özel bir sürüm; sürüm tek bir karakterin hızlandırılmış yayımı olarak hazırlanmış.

Bu tarih fontlar için önemli. 2012’den önce çizilmiş bir fontun tasarımcısı ₺ işaretini çizemezdi, çünkü işaret henüz yoktu. Sonradan çizilmesi ise tasarımcının fontu güncellemesine bağlı. Ölçümümüzde Unicode 6.2’den önce Google Fonts’a eklenmiş 269 Türkçe tam aile var; bunların 63’ü bugün ₺ çiziyor, yani sonradan güncellenmiş.

TCMB’nin sayfasına göre işaret, düzenlenen bir yarışmada birinci gelen tasarım üzerinde değişiklik yapılarak belirlendi. Çıpaya benzeyen biçim liranın “güvenli bir liman” olduğunu, yukarı eğimli paralel çizgiler istikrar içinde değer kazanmasını anlatıyor.

Eklenme yılına göre ₺ oranı

Türkçe tam ailelerin Google Fonts’a eklendiği yıla göre ₺ çizme oranı düz bir çizgi izlemiyor:

2016 ve 2021 yıllarında eklenen ailelerde oran yüksek (%75 ve %79). 2020’de ise kataloğa eklenen çok sayıda Türkçe tam ailenin yalnız %15’i ₺ çiziyor. Bu fark tasarımcıların ve o dönemde Google’ın kullandığı karakter setlerinin önceliklerinden kaynaklanıyor olabilir; elimizdeki veri nedenini değil, yalnız sonucu gösteriyor.

Popüler fontlarda durum

En popüler 50 Türkçe tam ailenin 31’i ₺ çiziyor. Roboto, Inter, Montserrat, Poppins, Raleway, Nunito ve Noto Sans bunlardan. Çizmeyen popüler aileler arasında Open Sans, Playfair Display, Roboto Mono, Ubuntu, Roboto Slab, Rubik, Figtree, Bebas Neue, Jost ve JetBrains Mono var.

Gruplar arasında da fark büyük. Türkçe tam ailelerde ₺ oranı tırnaksız fontlarda %38, tırnaklılarda %37, başlık fontlarında %30, eş aralıklı fontlarda %40, el yazısı fontlarında ise %58. Gruplara göre tam liste ₺ işareti sayfasında.

₺ yoksa ekranda ne görünür?

Font bir karakteri çizmiyorsa tarayıcı font-family listesindeki sıradaki fonta, o da çizmiyorsa sistem fontlarına bakar. Cihazda ₺ çizen bir sistem fontu varsa işaret kutucuk olarak görünmez. Ama başka bir fonttan geldiği için kalınlığı, yüksekliği ve rakamlara uzaklığı farklıdır. Kalın, büyük puntolu bir fiyat etiketinde ince bir ₺ ya da rakamlardan daha uzun bir ₺ hemen göze çarpar.

Sitemizdeki her font sayfasında örnek kutusunda “₺1.250,00” satırı fontun kendisiyle çizilir; ₺ çizmeyen fontlarda karakter kutusu kırmızı işaretlenir ve gördüğünüz işaret sizin cihazınızın yedek fontundan gelir. Örneğin Karla sayfasında bunu görebilirsiniz.

TCMB’ye göre nasıl yazılır?

TCMB’nin sıkça sorulan sorular sayfası kullanımı şöyle tarif ediyor:

• Simge ya da “TL” kısaltması kullanılabilir, ama ikisi birlikte kullanılmaz.
• Yazılı metinlerde ve resmî yazışmalarda “Türk lirası” ya da “TL” tercih edilir; simge grafik ve tablolarda önerilir.
• Uluslararası uygulamalara paralel olarak simge, tutarın solunda ve boşluk bırakılmadan yazılır: ₺1.250.

Günlük kullanımda “1.250 ₺” biçimi de yaygın, ama TCMB’nin önerisi soldadır. Bu kurala uyduğunuzda ₺ işaretinin rakamla aynı fonttan gelmesi daha da önemli hâle gelir, çünkü ikisi bitişik durur ve aradaki biçim farkı boşlukla yumuşamaz.

Fiyat alanı için üç çözüm

1. Metinde TL kullanmak

TCMB’nin kuralına göre metin içinde zaten “TL” önerildiği için en basit yol budur. “1.250 TL” her fontta aynı biçimde görünür. Simgeyi yalnız tablo ve grafiklerde kullanırsınız.

2. Yalnız ₺ için ayrı bir font tanımlamak

CSS’in unicode-range özelliği bir font tanımını belirli karakterlerle sınırlar. MDN’e göre sayfa bu aralıktaki karakterlerden hiçbirini kullanmıyorsa font indirilmez. Bu sayede yalnız ₺ için ikinci bir font tanımlayabilirsiniz:

@font-face {
  font-family: "Lira";
  src: url("/fonts/inter-latin-ext.woff2") format("woff2");
  unicode-range: U+20BA;
  font-weight: 100 900;
}

.fiyat {
  font-family: "Lira", "Open Sans", sans-serif;
}

Bu örnekte ₺ işareti Inter’den, geri kalan bütün karakterler Open Sans’tan gelir. unicode-range dosyanın yalnız ilgili kısmını değil, tamamını indirtir; bu yüzden ₺ çizen fontlar arasında genişletilmiş Latin parçası küçük olanı seçmek mantıklı. Font sayfalarımızda her fontun Türkçe parçalarının boyutu yazıyor. Kendi fontunuza biçim olarak yakın, aynı gruptan bir ₺ kaynağı seçmeye çalışın.

Ayrıntılı sayfası olan ve ₺ çizen 108 fontun genişletilmiş Latin dosyalarını ölçtüğümüzde en küçük olanlar şunlar çıktı:

Karşılaştırma için Inter’in değişken genişletilmiş Latin dosyası 83,1 KB. Yalnız tek bir işaret için yüklenecek bir dosyada bu fark önemli. Bu yöntemde ₺ işaretinin kalınlığı, seçtiğiniz kaynak fontun o dosyadaki ağırlığıyla sınırlıdır; sabit bir 400 dosyası kalın bir fiyatta ince bir ₺ verir. Fiyatlar kalın yazılıyorsa kaynak fontun 700 dosyasını ya da değişken dosyasını kullanın.

3. Google Fonts’tan yalnız ₺ istemek

Google Fonts kullanıyorsanız text= parametresiyle yalnız belirli karakterleri içeren küçük bir dosya istenebilir. Google’ın belgesine göre bu parametre UTF-8 karakterlerle çalışıyor ve dosyayı yüzde 90’a kadar küçültebiliyor. ₺ işaretinin URL kodlaması %E2%82%BA:

https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto&text=%E2%82%BA

Bu istekten dönen font yalnız ₺ içerir. CSS’te bu fontu fiyat alanının font listesinde ilk sıraya koyduğunuzda ikinci yöntemle aynı sonuca daha küçük bir dosyayla ulaşırsınız. Dezavantajı, fontu Google’ın sunucusundan almanızdır; fontları kendi sunucunuzda tutmak istiyorsanız ikinci yöntem daha uygun.

Hangi fontları seçebilirsiniz?

Türkçe tam olup ₺ da çizen 489 ailenin tamamı popülerlik sırasıyla ₺ işareti sayfasında listeleniyor. Liste her gece güncelleniyor; bir font güncellenip ₺ eklenirse durumu değişir. Fiyat ağırlıklı bir sayfa tasarlıyorsanız gövde fontunu bu listeden seçmek, yukarıdaki çözümlere hiç ihtiyaç duymamanın en kısa yolu.