Bir font kataloğunda beğendiğiniz yazı tipini Türkçe bir sitede kullanmadan önce sekiz soruya cevap vermek, sonradan çıkacak sorunların neredeyse hepsini önler. Sıra önemli: ilk iki kontrolü geçemeyen bir fontu ağırlıkları ya da dosya boyutu için değerlendirmeye gerek yok. Aşağıdaki sayılar 20 Ekim 2026’da Google Fonts’ta ölçtüğümüz 1.829 Latin alfabeli aileye dayanıyor.
1. On sekiz harfin hepsi var mı?
Türkçe için gereken harfler ç, ğ, ı, İ, ö, ş, ü, bunların büyük hâlleri ve şapkalı â, î, û. Ölçtüğümüz ailelerin 1.263’ü (%69) bu 18 harfin hepsini çiziyor, 566’sında en az biri eksik. Popülerlik size güvence vermiyor ama ihtimali artırıyor: en popüler 20 ailenin 18’i Türkçe tam, ilk 200 ailede ise 34 aile Türkçe harflerden en az birini çizmiyor.
Kontrol için fontun adını font listesinde aratın. “Türkçe eksik” yazan satırlarda eksik harfler de yazılı. En sık eksik harfler noktalı büyük İ, Ğ ve Ş; şapkalı harfler ise ölçtüğümüz hiçbir ailede eksik değil.
2. Büyük harfli bir satırla denediniz mi?
Küçük harfli örnek metin bazı eksikleri gizler. Bir grup font Türkçenin bütün küçük harflerini çiziyor ama noktalı büyük İ’yi atlıyor; başka bir grup tersine yalnız noktasız ı’yı atlıyor. Menülerde, düğmelerde ve başlıklarda büyük harf kullanıyorsanız fontu şu satırla deneyin:
“IĞDIR’DA ŞİŞLİ’YE ÇIKIŞ, İLK ÜÇ SÖZ”
Bu satır I, İ, Ğ, Ş, Ç, Ü, Ö ve ’ işaretini bir arada gösterir. Bu kontrolün CSS tarafı da var; sayfanın dili Türkçe işaretlenmemişse text-transform i’yi yanlış büyütür. Ayrıntısı CSS büyük harf yazımızda.
3. ₺ ve ’ işaretleri gerekiyor mu?
Türkçe tam 1.263 ailenin yalnız 489’u ₺ işaretini çiziyor. Sitede fiyat gösterecekseniz bu kontrol ilk iki kontrol kadar önemli. TCMB, simgenin tutarın solunda boşluksuz yazılmasını, metin içinde ise “TL” ya da “Türk lirası” kullanılmasını öneriyor; simgeyi grafik ve tablolar için öngörüyor. Yani fiyat tablosu olan bir sitede ₺ büyük ihtimalle görünecek.
Eğik kesme işareti (’) ise neredeyse sorun değil: Türkçe tam ailelerden yalnız biri bu işareti çizmiyor. Türkçede özel adlara gelen eklerde (“İstanbul’da”, “Ahmet’in”) sürekli kullanıldığı için yine de sınama satırınızda bulunsun.
₺ çizen fontların listesi ve fiyat alanı için çözümler ₺ yazımızda.
4. İhtiyacınız olan ağırlıklar ve italik var mı?
Türkçe tam ailelerin 620’si tek ağırlıkla geliyor; dört ya da daha fazla ağırlığı olan aile sayısı 543. İtalik çizimi olan Türkçe tam aile sayısı 287. Gövde metninde vurgu için italik kullanıyorsanız seçeneğiniz bir anda dörtte birin altına iner.
Pratik bir sayı vermek gerekirse: Türkçe tam olup ₺ ve ’ işaretini çizen, italik çizimi bulunan ve en az dört ağırlıkla gelen aile sayısı 151. Bunların 93’ü tırnaksız grupta. Gövde metni için bir font arıyorsanız aday listeniz pratikte bu kadar.
Tek ağırlıklı bir fontu kalın yazdırmak tarayıcının harfleri yapay olarak kalınlaştırmasına yol açar. Başlık ve el yazısı fontlarında bu durum daha sık; o gruptaki rakamlar el yazısı ve başlık fontları yazımızda.
5. Türkçe bir sayfa kaç kilobayt indirecek?
Türkçe metin, fontun iki parçasının da indirilmesini gerektirir: temel Latin ve genişletilmiş Latin. Ayrıntılı sayfası olan 200 fontta bu iki parçanın toplamını ölçtük:
| Ölçü | Toplam boyut |
|---|---|
| En küçük (Poppins, tek ağırlık) | 13,2 KB |
| Alt çeyrek | 34,3 KB |
| Ortanca | 46,1 KB |
| Üst çeyrek | 62,5 KB |
| En büyük (Noto Serif, değişken) | 218,1 KB |
200 fonttan 13’ünde iki parça birlikte 100 KB’ı aşıyor. Değişken fontlarda bu boyut bütün kalınlıkları kapsar; sabit fontlarda tek bir ağırlık içindir, kullandığınız her ağırlık için tekrar eklenir. web.dev’in font rehberine göre bir fontu hızlı sunmanın en kısa yolu onu hiç istememek; rehber sistem fontları ile değişken fontların sayfanın ihtiyaç duyduğu web fontu sayısını azaltabileceğini yazıyor. Her yeni aile ve her yeni sabit ağırlık, Türkçe sayfada iki dosya daha demek.
6. Lisans ne diyor?
Google Fonts’taki ailelerin büyük çoğunluğu SIL Open Font License ile dağıtılıyor. Bu lisans fontu kullanmaya, değiştirmeye ve bir yazılımın içinde dağıtmaya izin veriyor; fontun tek başına satılmasını yasaklıyor ve fontla oluşturulan belgeleri kapsamıyor. Çoğu web sitesi için lisans bir engel değil. Fontu bir uygulamanın, temanın ya da şablonun içinde dağıtacaksanız lisans dosyasını da eklemeniz gerekir. Üç lisansın farkını lisans yazımızda anlattık.
7. Yedek font listesi düşünüldü mü?
MDN’in font-family açıklaması, font seçiminin listedeki ilk fontta durmadığını, karakter karakter yapıldığını vurguluyor: kullanılabilir bir font gereken bir karakteri çizmiyorsa listedeki sonraki fontlar denenir. Aynı sayfa listenin sonuna her zaman bir genel aile adı (sans-serif, serif gibi) konmasını öneriyor.
Türkçe açısından bunun anlamı şu: ilk fontunuz bir harfi çizmiyorsa o harfin nereden geleceğini listenin geri kalanı belirler. Yedek olarak yazdığınız fontun da Türkçe tam olması, olası bir eksikte farkı küçültür. Font yüklenirken geçen kısa sürede de metin bu yedek fontla görünür; yükleme anındaki geçişin Türkçe harflerdeki etkisini font-display yazımızda anlattık.
8. Sayfanın dili işaretli mi?
Son kontrol fonttan değil, sayfadan: html öğesinde lang="tr" yazmalı. W3C’nin uluslararasılaştırma ekibi sayfanın varsayılan dilinin her zaman html öğesinde bildirilmesini öneriyor; bu değer sayfadaki bütün öğelere miras kalıyor. Dil işaretli değilse doğru font bile büyük harf dönüşümünde i’yi I yapan bir sayfayı kurtaramaz. Sitenizin bir bölümü İngilizce ya da Azerbaycan Türkçesiyse o bölüme kendi dil kodunu verin; Azerbaycan Türkçesi için fontun Ə ve ə harflerini de çizmesi gerekir, bu da Türkçe tam ailelerin yarısından azında var.
Kısa sınama sayfası
Sekiz kontrolü tek seferde görmek için boş bir HTML sayfasına şu üç satırı yazıp adayınız olan fontla açın:
- “Pijamalı hasta yağız şoföre çabucak güvendi.” (bütün küçük Türkçe harfler)
- “IĞDIR’DA ŞİŞLİ’YE ÇIKIŞ, İLK ÜÇ SÖZ” (büyük harfler ve kesme)
- “Kâğıt ₺1.250, hikâye ₺90” (şapkalı harfler ve ₺)
Sayfayı lang="tr" ile işaretleyin ve ikinci satıra ayrıca text-transform: uppercase uygulanmış küçük harfli bir kopyasını ekleyin. Tarayıcı geliştirici araçlarında metni seçip “işlenen fontlar” listesine baktığınızda tek bir font adı görüyorsanız font bu sayfa için hazırdır.